Colin Blakemore
Η Μηχανή του Νου
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
Ηράκλειο, 1996
ISBN: 960-524-018-1
Ναι, είναι αλήθεια πως έχω βαρεθεί τα αμέτρητα εκλαϊκευτικά πονήματα που δήθεν λέει (και επιτρέψτε μου να διατηρώ τις επιφυλάξεις μου σε αυτό) εισάγουν τις ανυποψίαστες μάζες στο θαυμαστό κόσμο της επιστήμης. Από την εποχή που διάβασα το Χρονικό του Χρόνου (του Hawking) μέχρι τον Κουρέα του Αϊνστάιν (τι; δεν κυκλοφορεί κάτι τέτοιο; – είστε σίγουροι;) έχει κυλήσει πολύ νερό στ’ αυλάκι και το περισσότερο πια χύνεται έξω.
Η μοίρα όμως μου είχε γραφτό, στα πλαίσια ενός πανεπιστημιακού μαθήματος, να αγγαρευτώ να διαβάσω το βιβλίο του Colin Blakemore, Η Μηχανή του Νου, και πρέπει να ομολογήσω πως μου άφησε πολύ καλές εντυπώσεις. Κι αυτό παρόλο που ήμουν τόσο αρνητικά προκατειλημμένος εξαιτίας όλων των παραπάνω, αλλά και γιατί αντιπαθώ σφόδρα τους απανταχού νευρο-επιστήμονες και τα συνήθως ισοπεδωτικά τους συμπεράσματα.
Λοιπόν, στο βιβλίο αυτό, ο Blakemore μας εξηγεί, με επαρκή τρόπο, πως δουλεύει αυτό το εκπληκτικό και πολυδαίδαλο ζελέ που κουβαλάμε όλοι στα κεφάλια μας. Από τις (μόνο φαινομενικά) απλές λειτουργίες του όπως η αποκωδικοποίηση των αισθητηριακών ερεθισμάτων μέχρι τις πιο σύνθετες όπως η αφηρημένη σκέψη. Αναφέρεται ταυτόχρονα στις προόδους της νευροεπιστήμης, αλλά και τα όρια και τις αποτυχίες της.
Συχνά πυκνά (όπως στα κεφάλαια για τον εθισμό ή τη σχιζοφρένια) χρησιμοποιεί ελαφρώς διδακτικό ύφος – κατά την ταπεινή μου γνώμη όμως μια χαρά τα χώνει! Στο τέλος, μέσω διαφόρων περιπτώσεων βίαιας συμπεριφοράς επιχειρεί να απομυθοποιήσει την ομολογουμένως υπερτιμημένη ιδέα της ελεύθερης βούλησης. «…το “εγώ” μέσα μου είναι λειτουργία ενός “νου”, που με τη σειρά του είναι λειτουργία ενός εγκεφάλου, δομημένου αποκλειστικά από τα γονίδια και το περιβάλλον. Η ιδέα αυτή είναι για μένα εξίσου θαυμάσια, και πολύ πιο ικανοποιητική, από την κενή αυταπάτη μιας πνευματικής ουσίας του εγώ.»
Διαβάστε το ανοιχτόμυαλα και δε θα χάσετε. Όπως λέει κι ο συγγραφέας «…πρέπει να χρησιμοποιήσουμε το μυαλό μας για να δεχτούμε ότι το μυαλό μας δεν είναι αυτό που το μυαλό μας μας λέει ότι είναι!»
6 σχόλια:
ΟΚ, εμένα μου το πούλησες πάντως :)
k emena
Δεν το έχω διαβάσει αλλά δε ρέπει προς βιολογίστικες ερμηνείες για την ανθρώπινη συμπεριφορά?
ποιες είναι οι βιολογιστικές ερμηνείες για την ανθρώπινη συμπεριφορά;
ή μαλλον, είσαι σίγουρη πως δεν υπάρχουν "βιολογιστικές" ερμηνείες που να είναι σκανδαλωδώς διαφωτιστικές;
Κι εμένα μου τη σπάει ο ακραίος αναγωγισμός των νευροβιολόγων αλλά δεν μπορούμε να απορρίπτουμε τις θεωρίες τους απλά και μόνο επειδή δεν μας αρέσουν. Σωστά;
Εγώ θα συμφωνήσω system intruder.
Νομίζω ότι οι μελέτες που έχουν να κάνουν με την νόηση είναι πολύ σημαντικές. Και θεωρώ ότι η νευροβιολογία είναι μια από τις σημαντικότερες επιστήμες του αιώνα μας που μπορούν να οφελείσουν πολύ την ανθρωπότητα. Και εννοείτε ότι θα κάνουν κι αυτοί τα λάθη τους και μπορεί να γίνουν οριακοί ως προς τις απόψεις τους.
Για μένα οι απόψεις ότι π.χ. η γλώσσα είναι
όργανο ή μια βασικά νευρολογική διεργασία είναι βιολογίστικες. Προλαβαίνω να πω ότι για τους περισσότερους επιστήμονες σήμερα μπορεί να είναι αυτό το αυτονόητο. Περι ορέξεως ουδείς λόγος φυσικά. Και μόνο το γεγονός πάντως ότι ρωτάμε τη νευροβιολογία για τέτοια θέματα είναι άποψη.
Το βιβλίο μπορεί να είναι χρήσιμο και ας μη συμφωνεί κανείς. Απλώς μια
επισήμανση...
Υ.Γ. Είναι ο Βαλεντίν, όχι η Βαλεντίνη. Όχι ότι πειράζει βέβαια, αλλά λέμε.
Δημοσίευση σχολίου