Ο Yalom στην τελευταία επίσκεψη του στην Αθήνα είχε πει: «Όταν βλέπω ασθενείς στην ψυχοθεραπεία θέλω να εστιάζω στο εδώ και τώρα, σ' αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή. Ο ψυχοθεραπευτής δεν είναι αμέτοχος στη διαδικασία, ούτε λευκό χαρτί. Προσπαθώ να κάνω την ψυχοθεραπεία να φαίνεται ανθρώπινο εγχείρημα και όχι κάτι το τρομακτικό. Ποτέ δεν είχα πρόθεση να γράψω ένα βιβλίο "κάν' το μόνος σου". Μόνη πρόθεση ήταν να απομυθοποιήσω την εμπειρία της ψυχοθεραπείας»
Ο Yamol είναι ένας από τους μεγαλύτερους ψυχοθεραπευτές και ένας χαρισματικός συγγραφέας. Είναι γνωστός ο απολαυστικός και απλοϊκός τρόπος γραφής του Yalom που κάνει την ανάγνωση των βιβλίων του ένα ευχάριστο ταξίδι. Στο βιβλίο του το Ντιβάνι μας βάζει μέσα στις ανησυχίες και τους προβληματισμούς των ψυχοθεραπευτών με τρόπο που ουσιαστικά απομυθοποιεί την διαδικασία της ψυχοθεραπείας θυμίζοντας μας την ανθρώπινη πλευρά των ψυχοθεραπευτών. Με την απομυθοποίηση αυτή αναδύεται η ανθρώπινη διάσταση της ψυχοθεραπευτικής σχέσης ανάμεσα στον ψυχοθεραπευτή και τον ψυχοθεραπευόμενο και η αλληλεπίδραση μεταξύ τους.
Επίσης ο Yalom θέτει υπ' όψιν του αναγνώστη την ερωτική διάσταση της ψυχοθεραπευτικής σχέσης , καθώς επίσης και την διαστρέβλωση ή και την απόκρυψη της αλήθειας που εισχωρεί μέσα στην ψυχοθεραπευτική διαδικασία.
6 σχόλια:
Δεν είμαι σε θέση να αμφισβητήσω την επιστημοσύνη του Yalom, δεν είμαι ειδικός.
Απλά είμαι πολύ κριτικός απέναντι στην ψυχοθεραπεία και στα αποτελέσματά της. Δεν έχω προσωπική εμπειρία όμως από αυτή.
Όσο για το βιβλίο είναι από τα λίγα που μόλις και μετά βίας το έφτασα μέχρι τη μέση.
Ίσως ήμουν αρνητικός απέναντι στο αντικείμενο, παρότι ο συγγραφέας το χειρίζεται με κριτική ματιά, ίσως να έφταιγε ο τρόπος γραφής του, ο οποίος μου φάνηκε αγχοτικός και «στεγνός», ίσως να έφταιγε η μετάφραση, ίσως δε συγχώρησα στον εαυτό μου το γεγονός ότι έπεσα κι εγώ στην παγίδα της νέας μόδας σχετικά με την ανάγνωση κειμένων ψυχανάλυσης.
Δεν θα συμφωνήσω μαζί σου αρμυρίκι, αυτή τη φορά.
Ο Γιάλομ, είναι ένας εμπνευσμένος ψυχοθεραπευτής και ΄μέρος της μαγείας του κρύβεται ακριβώς σ’ αυτό που ο Johny αποκαλεί «απλοικό τρόπο γραφής». Πρόκειται για έναν άνθρωπο που έγραψε ιστορία στην ψυχοθεραπεία και εξακολουθεί να γράφει και που το έργο του, έχει σκοπό να φέρει την ψυχοθεραπεία, να την απομυθοποιήσει οπως λέει ο ίδιος, σε τέτοια οπτική γωνία, που να φαίνεται απλή και προσιτή και ανθρώπινη στον «Απλό» άνθρωπο.
Η ψυχοθεραπεία, είναι ένα μακρύ ταξίδι στον πιο άγνωστο προορισμό που υπάρχει. Την ίδια σου την ψυχή. Και βέβαια έχεις κάθε δικαίωμα να είσαι κριτικός απέναντι στους λειτουργούς της ή στο μύθο που την περιβάλλει, αλλά αυτό ακριβώς επιχειρεί να κάνει κι ο Γιάλομ. Να καταρρίψει το μύθο.
Η ψυχοθεραπεία είναι μια εμπειρία αναγέννησης αρμυρίκι. Σ’ το υπογράφω. Θέλει όμως πολλά κότσια.
Το ότι ο Yalom προσπαθεί να απομυθοποιήσει την ψυχοθεραπεία αυτό είναι εμφανέστατο στα βιβλία του, απλά διαβάζοντας κάτι - πέρα από το περιεχόμενο - στέκομαι και στη φόρμα.
Απλά ο τρόπος γραφής του Yalom δε με αγγίζει ιδιαίτερα αν και θαυμάζω την ικανότητά του να σαρκάσει την ίδια του την επιστήμη.
Για την ψυχοθεραπεία την ίδια, δεν έχω προσωπική εμπειρία, αλλά διαβάζοντας - όσο κατάφερα από τα βιβλία του - είναι πασιφανές ότι και ο ίδιος την αμφισβητεί.
Προσωπικά, τη θεωρώ μια μοντέρνα αστική ψύχωση, στην παγίδα της οποίας πέφτουν πολλοί, όχι από βαθύτερη εσωτερική ανάγκη - αυτό να το καταλάβω - αλλά από μοντερνισμό. Τη θεωρώ δε και ιδιαίτερα υπερτιμημένη επιστήμη, κάτι που προκύπτει βέβαια όχι από τους ίδιους τους ψυχοθεραπευτές αλλά από τους ψυχοθεραπευόμενους, οι οποίοι πολλές φορές μέσα στην απόγνωσή τους πιθανόν αναμένουν θαύματα.
Βέβαια, οι εξαιρέσεις πιθανόν και να επιβεβαιώνουν τον κανόνα και τα όσα υποστηρίζω εμπεριέχουν μεγάλη δόση αμφιβολίας, καθώς όπως προανέφερα δεν έχω προσωπική εμπειρία κι ως εκ τούτου τα συμπεράσματα είναι μάλλον αυθαίρετα και επιδέχονται μεγάλη αμφισβήτηση ακόμα και από τον γράφοντα.
Στην άποψή σου περί ψυχοθεραπείας, δεν μπορώ να υπεισέλθω.
Μόνο ένα σχόλιο. Ο Γιάλομ σε κανένα απολύτως σημείο του έργου του δεν αμφισβητεί την ψυχοθεραπεία. Τουλάχιστον σε κανένα σημείο του έργου του που να έχει μεταφραστεί στα ελληνικά. Εχω διαβάσει όλα του τα μεταφρασμένα έργα κι όχι μόνο δεν την αμφισβητεί πουθενά, αλλά προτρέπει τους αναγνώστες στην εμπειρία μιας βαθειάς γνωσιακής αναλυτικού τύπου ψυχοθεραπείας. Την οποία και στον τίτλο ακόμα ενός βιβλίου του την αποκαλεί "Δώρο" (Το δώρο της ψυχοθεραπείας.) Στην εισαγωγή, μάλιστα αυτού του βιβλίου, γράφει :
"Ανησυχώ για το πώς θα εκπαιδεύεται η νέα γενιά αποτελεσματικών ψυχοθεραπευτών. Ανησυχώ για την ψυχοθεραπεία για το πώς μπορεί να παραμορφωθεί από οικονομικές πιέσεις και να φτωχύνει από ριζικά συντομευμένα εκπαιδευτικά προγράμματα. Παρόλ' αυτά, έχω εμπιστοσύνη ότι στο μέλλον μια συνομοταξία ψυχοθεραπευτών που θα προέρχονται από διάφορους επιστημονικούς κλάδους θα συνεχίσει ν' ακολουθεί εντατική μεταπτυχιακή εκπαίδευση και, ακόμα και κάτω από την πίεση της πραγματικότητας, θα βρίσκει ασθενείς που θα επιθυμούν ευρεία ανάπτυξη και αλλαγή, πρόθυμους ν' αναλάβουν μια δέσμευση αορίστου χρόνου για την ψυχοθεραπεία. Γι' αυτούς τους θεραπευτές γράφω Το δώρο της ψυχοθεραπείας."
Μα, η απομυθοποίηση και ο αυτοσαρκασμός από μόνα τους δεν εμπεριέχουν το στοιχείο της αμφισβήτησης;
Τότε γιατί να απομυθοποιήσεις και να αυτοσαρκαστείς;
Για λόγους εκπαιδευτικούς;
για την εκλαίκευση της επιστήμής σου;
κι αν δε το κάνει ο Yalom αυτό ο οποίος θεωρείται μια προβεβλημμένη προσωπικότητα στο χώρο της ψυχανάλυσης ποιός θα το κάνει;
ή μήπως τελικά ο αυτοσαρκασμός είναι μιά συγκαλυμμένη μορφή ναρκισσισμού;
Μεγάλη κουβέντα ανοίξαμε κι εγώ δε σου κρύβω ότι είμαι κάπως προκατειλημμένος στο θέμα αυτό, άρα και πάλι τα συμπεράσματα είναι και πάλι αυθαίρετα.
Έπεσα στα χέρια ειδικών που με απροσανατόλισαν και με ξεπουπούλιασαν οικονομικά.
Έχω μια κόρη 14 ετών που έχει μαθησιακές δυσκολίες. Δεν γράφει στραβά ή ανάποδα, διαβάζει κανονικά, δεν μπορεί να μάθει/ αποστηθίσει/ συλλέξει σημαντικά στοιχεία/ συνοψίσει/ επιλέξει κυριότερά του (ο,τιδήποτε φανταστείτε) μπροστά σε μια σελίδα βιβλίου του σχολείου, κυρίως ιστορίας ή γεωγραφίας.
Λόγω της δυσκολίας της σε κάθε σχολείο επιλέγει να κάνει παρέα μόνο με προβληματικά/ παραβατικά παιδιά και μας φέρνει πάντα μπροστά σε τετελεσμένα γεγονότα που μας σπρώχνουν σε απελπισμένες πράξεις (αλλαγή σχολείου, αλλαγή "ειδικών" κλπ). Ότι χαρίσματα έχει φροντίζει με κάθε τρόπο να τα εξαφανίσει, προκειμένου να μη διαφέρει στην προβληματική φίλη της (φρόντισε να ξεχάσει τα πορτογαλικά της, αποπειράται να κάνει το ίδιο στα γαλλικά της, στράβωσε τα μπροστινά της δόντια για να βάλει σιδεράκια όπως η φίλη της, καθόταν με τα γόνατα να συγκλίνουν προς τα μέσα και να ενώνονται ώστε να στραβώσουν ενώ η ίδια παλιάέτρεχε με τα δυνατά πόδια της σαν δρομέας, προσπαθεί σε πάρτυ να τρώει τούρτα ενώ τη σιχαίνεται κλπ).
Έχει μεγάλη κλιση στο μπαλέτο και στο πιάνο (όπου μαθαίνει και προετοιμάζει περισσότερα από ότι της δίνεται κλπ) Μακάρι να υπήρχε ένας κόσμος που να μπορούσε να αξιοποιήσει αυτά τα ταλέντα χωρίς να χρειάζονται και οι λοιπές γνώσεις. Δυστυχώς έχω παρακολουθήσει προφορικές εξετάσεις του ΑΣΕΠ για πρόσληψη καθαριστριών από το δημόσιο και για λόγους συναγωνισμού τις ρώταγαν τι γνωρίζουν για τη Συνθήκη της Λωζάνης.
Οι θεραπευτικές εισηγήσεις των ειδικών στα χέρια των οποίων έπεσα και με αφαίμαξαν ήσαν (δεν είναι όλες οι απόψεις του ίδιου ατόμου):
- Δεν έχει δυσλεξία (Λες και υπάρχει ένας διαχρονικά ισχύων ορισμός της δυσλεξίας.Και εγώ είχα δυσλεξία τα χρόνια μου και την αντιμετώπισαν με το ξύλο και τον εξευτελισμό).
- Θα ασχοληθούμε με την προσωπικότητά της μόνο. (Δεν μου απαντάνε όμως στο ερώτημά μου "Δέστε δημοσίευμα της Καθημερινής υπάρχουν ορισμένες μέθοδοι για να μαθαίνουν τα δυσλεκτικά παιδιά. Γιατί αυτές τις μεθόδους να τις ανακαλύψουμε εμείς -μαζί με τους κατάλληλους ειδικούς - όταν η κόρη μου θα είναι 26 ετών και όχι τώρα;
- Αφήστε τη να μείνει στην ίδια τάξη. Καλό θα της κάνει( Όμως εγώ έχει διαβάσει διάφορα βιβλία και άρθρα για τη δυσλεξία, και πουθενά δεν λέει ότι θεραπεύεται με το να μείνει το παιδί στην ίδια τάξη).
- Πηγαίνετε στον τάδε που είναι ειδικός στο να προετοιμάζει δυσλεκτικά παιδιά στο σχολείο και στο τέλος τους περνάει η δυσλεξία. Πήγα και πέρασα τη χρονιά με άθλιες συνθήκες. Ο ειδικός κάθε φορά απήύδηζε προσπαθώντας να της μάθει κάτι, δεν τα κατάφερνε, έλεγε ότι η κόρη μου κουράστηκε και "έχει κατεβάσει τα ρολλά" και μου έδινε μερικές σελίδες γεμάτες με κείμενο το οποίο εγώ ο μή ειδικός θα αναλάμβανα να της τα περάσω στο μυαλό -σαν να ήταν ένα φάξ - προτού κοιμηθεί το βράδυ.
- Να κάνετε οικογενειακή θεραπεία. Εσείς η κόρη σας και η γυναίκα σας. Θα είμαι εγώ και ένας άλλος συντονιστής. Γιατί ο άλλος (ο μπακαλόγατος); Γιατί έτσι γίνεται η ομαδική θεραπεία. Μπορείτε κυρία μου να μου δείξετε σε ένα από τα βιβλία της ομαδικής θεραπείας που έχετε στη βιβλιοθήκη σας να αναφέρει ότι θα υπάρχει και δεύτερος θεραπευτής; Έτσι γίνεται στην Ελλάδα. Και τι με αυτό; Και στη Βραζιλία σε ορισμένες περιοχές κάνουν βουντού. Πόσο θα κοστίσει; 140 η συνεδρία (70 αυτή και 70 ο ειδικευόμενος μπακαλόγατος). Τι λέτε κυρία μου;(Και η θεραπεύτρια καπνίζει σαν φουγάρο μπροστά στην κόρη μου χωρίς να ζητάει συγγνώμη ή άδεια, παρόλο που απαγορεύεται από το Υπουργείο Υγείας. Σκέψου να προστεθεί και ο μπακαλόγατος που να καπνίζει τσιμπούκι!)
- (στη γυναίκα μου) Να μετάσχετε σε ομαδική θεραπεία (σε ένα κατερειπωμένο σπίτι). Θα είναι γονείς παιδιών; Όχι αποκλειστικά, μπορεί μερικοί να είναι γονείς αλλά μπορεί και να μην είναι. Θα το σκεφτώ. Προτού φύγετε, παρακαλώ να με πληρώσετε. 150 Ευρώ. Θα σας ετοιμάσουμε την απόδειξη την επόμενη βδομάδα, να τη ζητήσετε από την κυρία Βάνα.
- Δεν έχει μαθησιακά προβλήματα. Είναι ιδιοφυϊα η κόρη σας. Εσείς οι γονείς έχετε πρόβλημα. Θα πρέπει να κάνετε ατομικές θεραπείες ο καθένας σας. Και η κόρη μας; Η κόρη σας δεν έχει τίποτα. 120 Ευρώ. Θα μου δώσετε απόδειξη; Όχι, δεν δίνω αποδείξεις, είμαι πανεπιστημιακός. τότε και εγώ δεν πληρώνω. Μα μου φάγατε την ώρα.. Λυπάμαι. Ωραία θα σας δώσω απόδειξη για 30 ευρώ. Τότε και εγώ θα σας πληρώσω 30 ευρώ.
Σας παρακαλώ, μπορείτε να μου δώσετε κάποια κατεύθυνση ως προς το τι να κάνω; Η κόρη μου με τόσες επισκέψεις και τέτοια παραπληροφόρηση δεν ξέρει τι ακριβώς συμβαίνει. Ακόμα και αν είμαστε φοβεροί εγκληματίες η γυναίκα μου και εγώ (φανταστείτε με να είμαι σαν τον Αυστριακό!), πάλι υπάρχει υποχρέωση των ειδικών να τη βοηθήσουν σήμερα και όχι όταν γίνει 26 ετών. Οι ειδικοι της έχουν βάλει στο μυαλό ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα στις σχέσεις μας και γι' αυτό εκείνη δεν μπορεί να μάθει τη μετάφραση των Αρχαίων.
Φυσικά (στην Ελλάδα πάντα έχουμε συμβουλές και επιχειρήματα) μπορεί να πεί κανείς «γιατί δεν πάτε σε κάποιο ειδικό κέντρο του δημοσίου για τα παιδιά που έχουν μαθησιακά προβλήματα;» Σε αυτούς τους φορείς αν δοκιμάσετε να τηλεφωνήσετε για να κλείσετε ραντεβού, θα πάρετε την απάντηση ότι έχετε σειρά προτεραιότητας για να σας δουν μετά από ένα χρόνο. Δοκιμάστε!
Αν προσφύγετε στο Συνήγορο του Πολίτη σας απαντούν ότι α) "ναι μεν η ιατρική περίθαλψη είναι συνταγματικό σας δικαίωμα, αλλά εδώ υπάρχει αντικειμενική αδυναμία, όπως δηλώνουν οι συγκεκριμένοι φορείς", β)"μπορείτε να κάνετε αγωγή αποζημίωσης κατά του δημοσίου για παραλείψεις των οργάνων του, με βάση το άρθρο 105 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα εάν θεμελιώσετε τη βλάβη που υπέστη η κόρη σας από την παράλειψη...
Η αγωγή εκδικάζεται μετά από 3 1/2 με 4 χρόνια και αν υπολογίσουμε ότι στην καλύτερη περίπτωση κερδίσετε, το δημόσιο θα κάνει έφεση και αναίρεση οπότε μπορείτε να έχετε την απόφαση που θα σας δικαιώνει τελεσίδικη μετά από 7-8 περίπου χρόνια.
Βέβαια δεν είναι εύκολο να έκτέλέσετε απόφαση κατά του δημοσίου, οπότε μπορείτε να προσφύγετε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Στρασβούργο), αλλά θα πρέπει να προσέξετε να ασκήσετε την προσφυγή εντός 6 μηνών από την έκδοση της τελεσίδικης απόφασης (μετά από αναίρεση κλπ). Η εκκρεμοδικία κρατάει περίπου 8-10 χρόνια και μάλλον θα κερδίσετε την υπόθεση με μια συμβολική αποζημίωση, εκτός αν στο μεταξύ ο αρμόδιος φορέας αποφασίσει να καλέσει την κόρη σας για εξέταση..".
Δημοσίευση σχολίου