Λιβάνιος - Υπέρ Ελληνικών Ναών [Εκδόσεις Θύραθεν]

Ο Λιβάνιος υπήρξε ένας από τους πολυγραφότερους συγγραφείς της αρχαιότητας. Και ένας από τους πλέον αντιπαθείς στους νέους (τότε) χριστιανικούς κύκλους. Γεννήθηκε γύρω στο 300 μ.Χ (συγχωρέστε μου τις ενδεχόμενες ανακρίβειες με τις ημερομηνίες ,αλλα δεν είμαι εγκυκλοπαίδεια, ένα μυαλό το 'χουμε.. :) ) στην Αντιόχεια. Σπούδασε στην Αθήνα και επέστρεψε στην γεννέτειρά του ιδρύοντας την πλέον φημισμένη σχολή στην αυτοκρατορία. Ανάμεσα στους μαθητές του ήταν και ο Μέγας Βασίλειος και ο Ιωάννης ο Χρυστόστομος. Λέγεται οτι ο Μέγας Bασίλειος διετήρησε τον σεβασμό στον δάσκαλό του, αλλά ο Χρυσόστομος δεν ήταν καθολου χρυσόστομος προς αυτόν και τον γαμωσταύριζε διαρκώς.Κλασσικό παράδειγμα, όταν κάποιοι ευσεβείς χριστιανοί έκαψαν ένα ναό του Απόλλωνα στην Αντιόχεια, ο Χρυσόστομος έβγαινε και έλεγε οτι το κανε το χέρι του Θεού, ενώ ο Λιβάνιος οτι το κανε κάποιο βρωμερό χέρι θρησκόληπτου μαλάκα. Και έσκασε και το μέγα επιχείρημα εκ μέρους Χρυσόστομου, οτι "αφού δεν σκάει μύτη ο Απόλλωνας να μας τιμωρήσει που του κάψαμε τον ναό, άρα δεν υπάρχει"! (Λετε να κάνω ένα πειραματάκι???) Και συνεχίζει ο γεμάτος ευλάβεια προς τον δάσκαλό του Χρυσόστομος: "ω μιαρέ, ω ληρόσοφε, άθλιε και ταλαίπωρε"...
Στο βιβλίο αυτό θα βρείτε το αρχαίο κείμενο και μετάφραση των έργων του Λιβάνιου: θρήνος για τον Ιουλιανό, Υπέρ των Ελληνικών Ναών και Προς αυτούς που τον είπαν κουραστικό. Στο Υπέρ των Ελληνικών Ναών, ο Λιβάνιος γράφει ουσιαστικά γράμμα στον Αυτοκράτορα Θεοδόσιο και ικετεύει για τη διάσωση του ελληνικού πολιτισμού. Κι αυτά συμβαίνουν μόλις λίγα χρόνια μετά τη Μεγάλη Σφαγή των Ελλήνων, για την οποία ο χριστιανός χρονογράφος Σωζομενός γράφει: «Όλοι σχεδόν οι Ελληνιστές θανατώθηκαν δόθηκε διαταγή να καούν και άλλοι να σκοτωθούν με το ξίφος. Και κοντά σ' αυτούς, για τον ίδιο λόγο, σ' ολόκληρη την επικράτεια έχασαν τη ζωή τους όσοι λάμπρυναν τη φιλοσοφία. Αλλά έχαναν τη ζωή τους ακόμα και άνθρωποι που δεν ήσαν καν φιλόσοφοι και που απλώς φορούσαν ρούχα ίδια με των φιλοσόφων». (Tο κομματάκι για την Μεγάλη Σφαγή δεν είναι δικό μου, μην ψαρώσετε και με νομίσετε κινητή βιβλιοθήκη...)
Το κείμενο Υπέρ των Ελληνικών Ναών, του Λιβάνιου είναι μια απο τις συγκινητικότερες στιγμές στην Ελληνική ιστορία. Ένας πολιτισμός που επί χίλια χρόνια λάμπρυνε την ανθρωπότητα, εκπροσωπείται πλέον από έναν 80χρονο γέροντα που βλέποντας τα πάντα να γκρεμίζονται, στην κυριολεξία, γύρω του, ορθώνει το ανάστημα του προς τον αυτοκράτορα Μέγα Θεοδόσιο, τον ηθικό αυτουργό των ανυπολόγιστων καταστροφών. Μην γκρεμίζεις τους ναούς μας, στέγασε τουλάχιστον τις δημοσιες υπηρεσίες σου σε αυτούς.
Αλλά τα ζώα δεν γίνεται να βάλουν μυαλό. Όταν η φανατική πίστη αποχαυνώνει τον άνθρωπο, αυτός γίνεται ένα τέλειο πρόβατο και εργαλείο ολοκληρωτικής καταστροφής.
Και η σφαγή τσιγά μην τελείωνε. Στα χρόνια του Ιουστινιανού (ναι ναι αυτού του παπάρα που στο σχολείο τον μαθαίναμε και για μεγάλο τζιμάνι, και γαμώ τα παιδιά και πατέρα του έθνους), έγινε και μεγάλος διωγμός εναντίων των Ελλήνων .Ναι καλά διαβάσατε, εθνικός διωγμός. Δήμευση περιουσιών, λεπίδι, τσεκούρι και φωτιά. Ο Μέγας Ιουστινιανός, τους στέρησε τα πολιτικά δικαιώματα και τους έδωσε και προθεσμία ενός τριμήνου για να έρθουν στο σωστό δρόμο του Κυρίου ημών, αλλιώς θα τους έπαιρνε ο διάολος αυτών. Και το πλέον χαρακτηριστικό είναι ότι το Ανάθεμα εναντίον αυτών που μελετούν διεξοδικά τα ελληνικά μαθήματα που εξαπολύθηκε το 787μΧ στη Σύνοδο της Νίκαιας, εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να διαβάζεται ανελλιπώς στις εκκλησίες, την Κυριακή της Ορθοδοξίας!
Η αξία ενός βιβλίου για μένα, έγκειται σε πρώτο βαθμό, στο πόσο διαβάζεις την πρώτη φορά που θα το πιάσεις στα χέρια σου. Ε, το τελείωσα με τη μία...
YΓ : Οχι, για να μην βγαίνουν οι τράγοι και να μας λένε πίπες οτι αυτοί διέσωσαν τον ελληνικό πολιτισμό...

13 σχόλια:
Εσταριάν,
το κείμενο το Λιβανίου είναι όντως συγκινητικό.
Για σένα και τους αναγνώστες σου που θέλουν να εντρυφήσουν στην Ύστερη Αρχαιότητα και τον πρώιμο Χριστιανισμό παραπέμπω στον καταπληκτικό Δ. Κυρτάτα με πλήθος δημοσιεύσεων και στα ελληνικά (μή μένετε μόνο στο "πιασάρικο" Χόλος Γυναικών).
Κατά τα λοιπά νομίζω ότι τη στιγμή αυτή της κατάλυσης του αρχαίου κόσμου την παραδίδει ωραιότερα όλων ο Πλούταρχος (δυστυχώς δεν έχω χρόνο να ανατρέξω στο κείμενο και να δώσω παραπομπές). Οι επιβαίνοντες ενός πλοίου που πλέει έξω από τις ακτές της Πελοπονήσου ακούν την σπαρακτική κραυγή μιας ανεξήγητης φωνής που αναφωνεί "Ο μέγας Παν απέθανε".
Καλό καλοκαίρι.
Η κατάσταση είναι έτσι κι έτσι.
Με κανέναν τρόπο δεν ισχύει ότι ελληνισμός=χριστιανισμός, αλλά και με κανέναν τρόπο δεν ισχύει ότι αυτό που κατέλυσαν οι χριστιανοί (αλήθεια, τι ήταν οι χριστιανοί, προσγειώθηκαν από τον Άρη επί Θεοδοσίου;) ήταν ελληνισμός, τουλάχιστον του τύπου που θα αναγνωρίζαμε είτε εμείς είτε οι κλασικοί.
Ο Λιαντίνης μπορεί να αυτοκτόνησε (μας πρήξανε).
O Παν όμως συνεχίζει να ζει στα βουνά της Αρκαδίας! Μην ανησυχείτε!
Κρύβεται μην τον ανακαλύψουν παπάδες και Λιακόπουλοι και τον κάνουν μενταγιόν...
Τρέχω να το αγοράσω το βιβλίο και να το κάνω δώρο στον Άπτερο Δίποδα
Ελπίζω (το πιστεύω) να το διαβάσει κι' αυτός μονορούφι, για να το δανεισθώ μετά.
Η αττάκα του Χρυσόστομου που ανέφερες, μου ξαναθύμισε (και πρέπει να το θυμόμαστε συνέχεια) πόσος συντηρητισμός και ανελαστικότητα περιέχεται μέσα στον εκάστοτε νεωτερισμό...
έγινε και μεγάλος διωγμός εναντίων των Ελλήνων
Καλά, μην το κάνεις και μπολντ γιατί υπάρχει κίνδυνος να τραβήξει την προσοχή και να καταλάβει ο κόσμος ότι η λέξη εκείνη την εποχή σήμαινε "οπαδός του Μίθρα, της Αστάρτης και των Νεοπλατωνικών".
Βασικά οι διωγμοί επικεντρώθηκαν σε όσους :
α. Μίλαγαν ελληνικά
β. Πίστευαν στο δωδεκάθεο
γ. Είχαν σχέση με την εξάπλωση και διατήρηση της ελληνικής φιλοσοφίας,ιστορίας, τέχνης κλπ κλπ κλπ (περιγράφονται ως "κοινωνοί του ελληνικού πνεύματος" στα κιτάπια των πεφυσιωμένων κεφαλών που τους κυνηγούσαν)
To (α) δεν ισχύει με τίποτα: ολόκληρη η ανατολική Μεσόγειος, συμπεριλαμβανομένης της Εκκλησίας χρησιμοποιούσε τα ελληνικά σαν πρώτη ή δεύτερη γλώσσα.
Το (β) επίσης δεν ισχύει, διότι το δωδεκάθεο είχε ήδη εγκαταληφθεί κατά 95% 200 χρόνια πριν τους διωγμούς. Ο Πλούταρχος όταν είπε "Ο Μέγας Παν Πέθανε" εννοούσε ότι τη θέση του την πήραν ο Μίθρας, η Αστάρτη, ο Άδωνις και χίλιοι μύριοι άλλοι, διαδικασία που είχε ήδη ξεκινήσει από την Αλεξανδρινή εποχή (αλλά ακόμα και στην αρχαία Αθήνα υπήρχαν τα Αδώνια).
Το (γ) ισχύει (όπως προκύπτει και από τα αναθέματα που αναφέρεις) για πολύ συγκεκριμένες πλευρές της ελληνικής φιλοσοφίας, π.χ. το δόγμα της μετεμψύχωσης του Πλάτωνα και των Νεοπλατωνικών, τη Νεκρομαντεία και τα ματζούνια με τα οποία είχαν (καταντήσει) να ασχολούνται οι τελευταίοι δάσκαλοι της Ακαδημίας Πλάτωνος. Μάλιστα η κρατούσα ακαδημαϊκή άποψη είναι ότι οι Χριστιανοί διέσωσαν τα πιο mainstream έργα των αρχαίων, αφήνοντας έξω (ή καίγοντας) πραγμάτειες για μαγείες, προλήψεις, δεισιδαιμονίες, μαντείες, αστρολογίες και λοιπά παπαριλίκια με τα οποία οι αρχαίοι ασχολούνταν κατά 99%, έχοντας τον Αριστοτέλη, τον Αισχύλο, το Δημόκριτο, τον Ισοκράτη κλπ κυρίως στο περιθώριο ή (πιο συχνά) πάνω σε κάποια πυρά.
Καλή η pop-history, αλλά η Ύστερη Αρχαιότητα ήταν πολύπλοκη διαδικασία και σε κάθε περίπτωση πρέπει να έχεις διαρκώς στο μυαλό σου:
α) Ότι λέξεις όπως "Έλληνας", "παγανιστής" κλπ είχαν εντελώς διαφορετική σημασία στην Ύστερη Αρχαιότητα από αυτή που φαντάζεσαι, από αυτή που έχουν σήμερα και κυρίως από αυτήν που είχαν π.χ. στην Κλασική εποχή.
β) Ότι ούτως ή άλλως δε μιλάμε για καμία τρομερά ανεκτική περίοδο της ανθρωπότητας: π.χ. τα ανθρώπινα δικαιώματα ανακαλύφθηκαν 1500 χρόνια μετά. Μην ξεχνάμε πως ούτε οι Χριστιανοί καλοπέρασαν μέχρι να γίνουν καθεστωτική θρησκεία.
γ) Ότι οι Χριστιανοί δεν ήταν τίποτα Κογκολέζοι που προσγειώθηκαν ξαφνικά, αλλά ομοεθνείς (στο βαθμό που έχει νόημα αυτή η λέξη) των παγανιστών και βασικά πρώην παγανιστές. Και εξάλλου η δομή και η φιλοσοφία του πρώιμου χριστιανισμού είναι τρομερά διαφορετικές από αυτές του σημερινού, ή του μεσαιωνικού.
δ) Ότι πίσω από όλα αυτά κρύβονταν (όπως πάντα) κυρίως πολιτικά παιχνίδια: ο χωρισμός εκκλησίας-κράτους ανακαλύφθηκε επίσης 1500 χρόνια μετά.
IOW, θα παραμείνει βάτραχος ακόμα και αν του σκάσεις 100 γλωσσόφιλα.
Σου προτείνω να διαβάσεις τη νομολογία του Ιουστινιανού. Θα δείς εκεί πέρα ποιους ακριβώς κυνηγούσαν.
Και το δωδεκάθεο δεν είχε ποσώς εγκαταλειφθεί το 300 μ.Χ. Διάβασε τον Λιβάνιο να δεις..τουλάχιστον αυτός και κάτι άλλοι εκεί ήταν και μαλλον τα ξέραν καλύτερα απο μενα..
Μίθρας,Αστάρτη κλπ έπαιζαν κυρίως απο Μικρά Ασία και πέρα. Στον Ελλαδικό χώρο δεν υπήρχε λατρεία της Αστάρτης κλπ.(τουλάχιστον δεν έχω ακούσει για κανα ναο της σε ελληνικό έδαφος)
Έχεις την εντύπωση πως αυτοί που μπήκαν στη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας και την έκαψαν ,έκατσαν να διαβάσουν πρώτα τα πάντα και μετά έβαλαν φωτιά σε όλα τα "κακά"? ψιλοαπίθανο το κόβω. Εγώ απο ο,τι έχω διαβάσει μια οι χριστιανοί και μία οι μουσουλμάνοι που έκαψαν την βιβλιοθήκη είπαν ακριβώς τα ίδια : "κάφτε τα.Δεν τα έχουμε ανάγκη, έχουμε το Κοράνι/το Ευαγγέλιο".
Και μην ακούω για παπαριλίκια περί μαγείας, γιατί οι γραφές είναι γεμάτες απο τέτοια..
Το οτι οι χριστιανοί πέρασαν τα πάνδεινα μεχρι να επικρατήσουν σύμφωνα με τη δική μου λογική σημαίνει πως έπρεπε να είναι ιδιαιτέρως ανεκτικοί με τους άλλους και να αγαπάνε τον πλησίον τους. Οχι να τον κάνουν μπριζολάκι άμα δεν συμφωνούσε.Και ιδιαίτερα επειδή πρέσβευαν τη θρησκεία της αγάπης και της συμφιλίωσης. Αλλά τι τα θες, άμα κάνεις σούμα το τι έχουν κάνει στο όνομα της αγάπης εδώ και 2000 χρόνια..
Όχι ρε πούστη. Άλλος ένας αρχαιογκαγκά.
Σε κάνω delete.
J95: Trollίζεις...
Η σχέση ελληνισμού-χριστιανισμού στο πρώιμο Βυζάντιο (ποιο πρώιμο; το "ανάθεμα τοις τα ελληνικά γράμματα σπουδάζουσι" όπως είπαμε είναι του 8ου αιώνα) είναι πολύυυ πιο περίπλοκη από όσο νομίζουμε. Αυτό που έχω εγώ καταλάβει είναι πως είναι οπωσδήποτε όχι ...συνθετική/διαλεκτική αλλά αντιφατική.
Και ναι, εθνικοί υπήρχαν όχι μόνο στον 4ο αιώνα, στην εποχή του Λιβανίου, αλλά και επί Ιουστινιανού. Και οι διώξεις τους μαρτυρούνται. Άλλωστε κι ο Προκόπιος, ο μέγας υμνητής του Ιουστινιανού (ναι, καλά, διαβάστε την "Απόκρυφη Ιστορία" του), δεν ξέρω πόσο χριστιανός ήταν.
Δεν το καταλαβαίνω το επιχείρημα του j95... Επειδή αυτοί οι (κακομοίρηδες, δεν το αρνούμαι) συνεχιστές της ελληνικής κουλτούρας δεν ήταν Πλάτωνες και Αριστοτέληδες, έπεται ότι οι διώξεις τους ε, δεν ήταν και τίποτα μη αναστρέψιμο; Από πού συνάγεις ότι ήταν διώξεις εναντίον της δεισιδαιμονίας τους και του παγανισμού τους; Και από ποιους; Από αυτοκράτορες και αυλές που είχαν πιο πολλούς μάγους από μάγειρες; Πέρα από τις περιπέτειες του όρου "έλληνας" στην ύστερη αρχαιότητα και την αναπόφευκτη απομάκρυνση από τα κλασικά στάνταρ, ε, η δίωξη τους δεν ήταν -πριν από τη δυναστεία των Μακεδόνων- ξεσκαρτάρισμα της ωφέλιμης ελληνικής παράδοσης από...κολλημένους παγανιστές.
Ακόμα θυμάμαι καθαρά πως το "ανάθεμα" από το Συνοδικόν της Ορθοδοξίας που ανέφερε ο Estarian είναι το κείμενο στο οποίο εξετάστηκα στη Βυζαντινή Φιλολογία του Α΄ εξαμήνου... Και για την Εκκλησία μας δεν έχει ποτέ χάσει την ισχύ του.
Κατά τ'άλλα, διαπιστώνω πως μάς έχουν κάνει μεγάλη ζημιά οι αρχαιόπληκτοι, οι Δαυλοί κ.λπ. Είναι δεδομένο ας πούμε ότι τον Λιβάνιο θα ήθελαν να τον καπηλευτούν, αλλά τι να κάνουμε; Να πούμε ότι λέει ψέματα;
J95 - Re mpas ki eisai o pitsirikos?
by the way... www.thyrathen.gr :)
Μόλις τώρα ανακάλυψα το κείμενό σου και χάρηκα πολύ γι' αυτό! Μάλλον δεν παρουσιάζεις πια βιβλία και είναι κρίμα.
Σ.Φρ.
Ανάρτηση Σχολίου
Εγγραφή σε Σχόλια ανάρτησης [Atom]
<< Αρχική σελίδα